1. Thu thuế vùng Cao Bằng và một phần biên giới
Mặc dù mất đồng bằng Bắc Bộ, nhà Mạc vẫn kiểm soát:Cao Bằng, một phần vùng Lạng Sơn trong từng giai đoạn, các châu miền núi phía Bắc
Đây là vùng có:ruộng bậc thang, nương rẫy, thuế muối, thuế chợ biên giới, sản vật rừng (quế, sáp ong, da thú, gỗ quý…)
Dân số ít nhưng vẫn đủ tạo nguồn thu để duy trì bộ máy nhỏ hơn rất nhiều so với khi còn ở Thăng Long.
Tham khảo sách về nhà mạc tại: https://s.shopee.vn/6VLShRbKOw
2. Buôn bán với Trung Quốc
Đây mới là nguồn rất quan trọng. Cao Bằng nằm sát biên giới nhà Minh rồi sau này là nhà Thanh. Nhà Mạc kiểm soát nhiều cửa khẩu. Hàng hóa trao đổi gồm:ngựa, muối, đồng, sắt, thuốc bắc, lụa, trà
hàng thủ công, thuế thương mại mang lại nguồn thu đáng kể.
3. Sự bảo hộ của nhà Minh rồi nhà Thanh
Đây là yếu tố quyết định. Sau khi Mạc Đăng Dung thần phục năm 1540, triều Minh không công nhận nhà Lê ngay lập tức mà vẫn xem họ Mạc là một thế lực có thể sử dụng. Đến sau năm 1592, nhiều vua Mạc như Mạc Kính Cung nhiều lần chạy sang đất Minh cầu viện. Nhà Minh không đưa đại quân đánh Đại Việt nữa, nhưng: cho phép họ cư trú gần biên giới, có lúc cấp lương thực, cho phép tuyển quân, coi họ như một vùng đệm giữa Trung Quốc và chính quyền Lê–Trịnh.
Sau khi nhà Thanh thay nhà Minh, chính sách này vẫn được duy trì trong một thời gian.
4. Các hào trưởng địa phương
Nhiều tù trưởng người:Tày, Nùng, Dao ủng hộ nhà Mạc. Đổi lại họ được:tước vị, quyền cai quản địa phương, nhiều quyền tự trị
Những hào trưởng này:tự nuôi quân,, đóng góp binh lính khi cần, cung cấp lương thực.
Vì vậy quân đội nhà Mạc không phải hoàn toàn là quân chính quy do triều đình trả lương.
Bộ máy lúc này rất nhỏ. Đừng hình dung nhà Mạc ở Cao Bằng vẫn đồ sộ như khi còn ở Thăng Long. Lúc này họ chỉ duy trì:vua, một số hoàng thân, vài bộ quan trọng, một số tướng lĩnh, lực lượng quân sự đủ giữ thành và tổ chức các cuộc tập kích.
Không còn:hàng nghìn quan lại, hệ thống kho tàng khổng lồ, kinh thành rộng lớn, đội quân hàng chục vạn người.
Chi phí vận hành vì thế giảm rất nhiều.
Đại Nam Ngoại Truyện
#nhamac
