Sau gần nửa thế kỷ nội chiến Nam – Bắc triều, nhiều người nghĩ rằng chỉ còn cuộc đối đầu giữa họ Trịnh và nhà Mạc. Nhưng thực tế, vào năm 1600, trên bản đồ Đại Việt đã xuất hiện ba thế lực lớn, tạo thành một thế chân vạc chưa từng có trong lịch sử.
Tham khảo sách: https://s.shopee.vn/9Uz2hwepDU
LÊ – TRỊNH
Nắm thiên tử, lệnh chư hầu.
Trịnh Tùng kiểm soát toàn bộ vùng đồng bằng Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An – nơi đông dân và giàu có nhất Đại Việt.
Ông không xưng vương, cũng không cướp ngôi vua.
Nhưng mọi mệnh lệnh của triều đình đều phải thông qua phủ Chúa.
Vua Lê giữ ngôi vị chí tôn.
Trịnh Tùng nắm thực quyền.
Đây là thế lực mạnh nhất về quân sự và chính trị.
Quân đội đông nhất.
Kho lương lớn nhất.
Nhiều danh tướng.
Có thể huy động hàng chục vạn quân khi cần.
NGUYỄN
Giữ Thuận Quảng, dựng cơ nghiệp phương Nam.
Sau hơn bốn mươi năm cai quản, Nguyễn Hoàng đã biến vùng đất từng là biên viễn thành một lãnh thổ trải dài từ Quảng Bình đến Quảng Nam.
Ông không lập triều đình mới.
Không xưng vương.
Vẫn nhận mình là bề tôi của vua Lê.
Nhưng trên thực tế, mọi việc lớn nhỏ ở Thuận Quảng đều do dinh chúa quyết định.
Ông xây dựng:
Hạm đội chiến thuyền hùng hậu.
Những vùng khai hoang đón lưu dân Thanh – Nghệ.
Các thị trấn và thương cảng mới.
Một quân đội và bộ máy cai trị riêng.
Về quân số, chưa thể sánh với họ Trịnh.
Nhưng về tiềm lực phát triển, Thuận Quảng đang vươn lên mạnh mẽ.
NHÀ MẠC
Mất thiên hạ, chưa mất chí lớn.
Sau khi Đông Kinh thất thủ năm 1592, nhà Mạc rút lên Cao Bằng.
Không còn kinh thành.
Không còn đồng bằng phì nhiêu.
Chỉ còn thành đá giữa núi rừng hiểm trở.
Quân đội không đông.
Lãnh thổ không rộng.
Nhưng Cao Bằng là pháo đài tự nhiên khó công phá, lại nằm sát biên giới, giúp nhà Mạc duy trì thế lực và nuôi hy vọng một ngày phục quốc.
Đối với Mạc Kính Cung, chỉ cần còn giữ được Cao Bằng thì ngọn cờ họ Mạc vẫn chưa hạ xuống.
Ba thế lực – Ba con đường
Trịnh Tùng mạnh nhất về chính danh và sức mạnh quân sự.
Nguyễn Hoàng mạnh nhất về tiềm lực phát triển lâu dài.
Mạc Kính Cung mạnh nhất về ý chí tồn tại và khả năng cố thủ.
Ba người.
Ba tham vọng.
Ba con đường khác nhau.
Từ năm 1600, Đại Việt không còn chỉ là cuộc chiến giữa Lê và Mạc.
Một thế chân vạc mới đã hình thành.
Và chính thế chân vạc ấy sẽ quyết định vận mệnh đất nước trong gần một thế kỷ tiếp theo.
