“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng 10 tháng Ba…”
Câu ca quen thuộc ấy gần như ai cũng từng nghe. Nhưng ít người biết rằng…
ngày 10/3 âm lịch không phải có từ đầu.
Trước kia… không hề có ngày giỗ Tổ cố định
Việc thờ cúng các Vua Hùng đã tồn tại từ rất lâu, trải qua nhiều triều đại như Lý, Trần, Lê…
Người dân khắp nơi vẫn về Đền Hùng để tưởng nhớ tổ tiên.
Nhưng có một điều đặc biệt:
Không có một ngày giỗ chung cho cả nước.
Mỗi người chọn một ngày khác nhau
Lễ bái diễn ra rải rác
Kéo dài nhiều ngày, tốn kém thời gian và công sức
Một truyền thống lớn… nhưng lại thiếu sự thống nhất.
Bước ngoặt xảy ra vào năm 1917
Dưới thời vua Khải Định, triều đình bắt đầu đặt ra câu hỏi:
“Liệu có nên chọn một ngày chung để toàn dân cùng tưởng nhớ?”
Và người đưa ra đề xuất ấy là:
Tuần phủ Phú Thọ – Lê Trung Ngọc
Ông đã dâng sớ xin lấy ngày 10 tháng 3 âm lịch làm ngày giỗ Tổ chung.
Đề xuất này được Bộ Lễ thông qua, và được ghi lại trong bia “Hùng Vương từ khảo”.
Từ đó, một ngày chung cho cả dân tộc được hình thành
Kể từ năm 1917…
Ngày 10/3 âm lịch chính thức trở thành
Quốc giỗ Hùng Vương
Một ngày mà hàng triệu người Việt cùng hướng về cội nguồn.
Người đứng sau quyết định đó là ai?
Lê Trung Ngọc không phải một cái tên quá nổi tiếng, nhưng lại có vai trò rất đặc biệt.
Sinh năm 1867 tại Sài Gòn
Xuất thân Nho học nhưng tiếp cận tư tưởng Tây học
Từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều Nguyễn
Khi làm Tuần phủ Phú Thọ, ông trực tiếp chứng kiến:
Người dân đi lễ kéo dài
Không có ngày thống nhất
Gây lãng phí và thiếu tổ chức
Chính từ thực tế đó, ông đã đề xuất một ngày giỗ chung cho cả nước.
Một quyết định nhỏ… nhưng ý nghĩa rất lớn
Thoạt nhìn, việc chọn một ngày có vẻ đơn giản.
Nhưng thực tế, nó đã:
Tạo ra sự thống nhất trong nghi lễ
Kết nối hàng triệu người Việt
Biến Giỗ Tổ thành một biểu tượng tinh thần chung
Nhưng có một câu hỏi thú vị…
Nếu không có quyết định năm 1917…
Liệu ngày Giỗ Tổ có được tổ chức quy mô như hôm nay?
Hay mỗi nơi vẫn sẽ tưởng nhớ theo cách riêng?
Bạn nghĩ sao?
Một quyết định hành chính… hay là một bước ngoặt văn hóa của cả dân tộc?
