Tháng 1 năm 1886, Vua Đồng Khánh trở thành vị vua đầu tiên của Việt Nam cho phép chụp ảnh chân dung của mình.
Trước đó, từ thời Gia Long đến Tự Đức, các vua nhà Nguyễn đều từ chối việc chụp ảnh. Điều này không chỉ xuất phát từ sự dè dặt với công nghệ phương Tây, mà còn liên quan đến quan niệm truyền thống: hình ảnh của hoàng đế là biểu tượng thiêng liêng, không dễ dàng để “ghi lại” bằng một phương tiện mới lạ và khó kiểm soát như nhiếp ảnh.
Nhưng đến thời Đồng Khánh, mọi thứ đã thay đổi.
Tham Khảo: https://s.shopee.vn/qgGn6ShOh
Việc cho phép người Pháp chụp ảnh không đơn thuần là một quyết định cá nhân. Nó phản ánh một thực tế rõ ràng: triều đình lúc này đã chịu ảnh hưởng sâu sắc từ chính quyền bảo hộ. Chính người Pháp là bên đề nghị chụp ảnh, và bức ảnh sau đó được in thành hai bản — một gửi về Pháp, một giữ lại trong triều. Điều này cho thấy bức ảnh không chỉ mang giá trị cá nhân, mà còn là một “biểu tượng chính trị” phục vụ cho chính quốc.
Từ góc nhìn hiện đại, đây là khoảnh khắc giao thoa giữa hai thế giới: một bên là nền quân chủ phương Đông với những quy tắc nghiêm ngặt về quyền lực và hình ảnh, một bên là phương Tây với công nghệ và nhu cầu “ghi lại – lưu trữ – quảng bá”.
Câu hỏi đặt ra là: nếu các vua trước đó còn giữ được khoảng cách với phương Tây, thì việc Đồng Khánh chấp nhận chụp ảnh có phải chỉ là tiến bộ công nghệ… hay là dấu hiệu của một thời kỳ mà quyền lực thực sự đã không còn nằm trọn trong tay hoàng đế?
Một bức ảnh – nhưng lại mở ra cả một giai đoạn lịch sử đáng suy ngẫm.
