Một tấm bưu thiếp hơn 100 năm tuổi đưa chúng ta trở lại Sài Gòn vào khoảng thập niên 1910, thời kỳ thành phố nằm dưới sự cai trị của thực dân Pháp.
Dòng chữ trên bưu thiếp ghi: “SAIGON – Place Eugène Cuniac et les Halles Centrales”, tức Quảng trường Eugène Cuniac và Chợ Trung tâm. Công trình nổi bật với tháp đồng hồ ở chính giữa chính là Chợ Bến Thành – một trong những hình ảnh quen thuộc nhất của Sài Gòn cho đến tận ngày nay.
Chợ Bến Thành mới được xây dựng trong giai đoạn 1912–1914, thay thế khu chợ cũ gần bờ sông. Phía trước chợ khi ấy là một khoảng không gian rộng mang tên Place Eugène Cuniac, đặt theo tên một thị trưởng Sài Gòn thời thuộc địa. Về sau khu vực này nhiều lần thay đổi tên gọi và diện mạo; ngày nay chính là vùng quảng trường trước Chợ Bến Thành.
Điều thú vị nhất của bức ảnh là khung cảnh trước chợ còn rất thoáng. Chưa có dòng xe máy, ô tô ken đặc như Sài Gòn hiện đại. Trên khoảng đất rộng là người đi bộ, những chiếc xe kéo và người dân đang ra vào chợ. Phía sau, tháp đồng hồ Bến Thành đã hiện diện với hình dáng rất dễ nhận ra.
Mặt sau của tấm bưu thiếp còn giữ nguyên những dòng chữ viết tay của người gửi. Có thể đọc thấy “Saigon, Jan 17…”, cho thấy đây không chỉ là một bức ảnh được sản xuất để bán cho du khách, mà từng thực sự được một người ở Sài Gòn viết rồi gửi đi cách đây hơn một thế kỷ.
Hơn 100 năm trôi qua, con người trong ảnh đều đã thuộc về quá khứ, xe kéo cũng biến mất khỏi đường phố. Nhưng tháp đồng hồ Chợ Bến Thành vẫn đứng ở đó.
Nếu có thể bước vào bức ảnh này trong vài phút, bạn có nhận ra đây là trung tâm Sài Gòn ngày nay?
Ảnh tư liệu: SAIGON – Place Eugène Cuniac et les Halles Centrales, khoảng thập niên 1910.
