Đại Nam Ngoại Truyện phục dựng hình ảnh Phủ Chúa Trịnh (tham khảo). Ít ai biết rằng, trong suốt hơn hai thế kỷ thời Lê Trung Hưng, nơi nắm giữ quyền lực thực sự của Đàng Ngoài không phải Hoàng thành của vua Lê, mà là Phủ Chúa Trịnh.
Được xây dựng ngay bên cạnh Hoàng thành Thăng Long, Phủ Chúa là một quần thể kiến trúc đồ sộ, nguy nga đến mức nhiều sử gia ví đây như “một hoàng thành thứ hai”.
Toàn bộ phủ được bao bọc bởi tường thành kiên cố, bên trong là những cung điện, lầu gác, hành lang và phủ đệ nối tiếp nhau. Các công trình sử dụng gỗ lim quý, gạch nung, sơn son thếp vàng, thể hiện sự giàu có và quyền uy bậc nhất lúc bấy giờ.
Không chỉ bề thế về kiến trúc, Phủ Chúa còn nổi tiếng bởi cảnh quan tuyệt mỹ. Những khu vườn rộng lớn, hồ nước, non bộ, suối nhân tạo cùng vô số chim quý, cây lạ khiến nơi đây được danh y Lê Hữu Trác miêu tả trong Thượng Kinh ký sự là “thực chẳng khác gì cõi tiên.”
Cuộc sống trong phủ cũng phản ánh vị thế gần như của một triều đình riêng. Hàng nghìn thị vệ, cung nữ và thái giám phục vụ thường trực. Mọi nghi lễ, y phục, xe giá và sinh hoạt đều được tổ chức theo quy chế hoàng gia.
Đây cũng là nơi các chúa Trịnh tiếp các đại thần, bàn định quân quốc đại sự và đưa ra những quyết sách quan trọng của đất nước. Trong khi đó, các vua Lê vẫn ngự trong Hoàng thành nhưng quyền lực thực tế ngày càng thu hẹp.
Đáng tiếc, công trình lộng lẫy từng là biểu tượng quyền lực của Đàng Ngoài ấy đã bị thiêu hủy gần như hoàn toàn trong những biến động cuối thế kỷ XVIII. Ngày nay, dấu tích còn lại rất ít, khiến diện mạo của Phủ Chúa Trịnh chỉ có thể được hình dung thông qua các thư tịch, bản đồ cổ và ghi chép của người đương thời.
*Hình ảnh do Đại Nam Ngoại Truyện phục dựng dựa trên các tư liệu lịch sử, mang tính tham khảo nhằm giúp người xem hình dung rõ hơn về một trong những công trình quyền lực bậc nhất của Đại Việt.*
