“Exercice des éléphants dans la citadelle d’Hanoï” (Diễn tập voi chiến trong Thành Hà Nội) Bức ảnh ghi lại một buổi diễn tập quân sự của quân đội triều Nguyễn dưới chân Cột Cờ Hà Nội vào khoảng năm 1880. Trong khung cảnh rộng lớn của Thành Hà Nội, có thể thấy sự hiện diện của các đội voi chiến, kỵ binh cùng đông đảo binh lính đang thực hành đội ngũ và thao diễn chiến trận.
Mô hình súng thần công nhà Nguyễn cho ai quan tâm sưu tầm: https://s.shopee.vn/18p54z7IM
Sau Hiệp ước năm 1874, triều đình Huế chính thức thừa nhận một số quyền lợi của Pháp tại Bắc Kỳ. Người Pháp được đặt khu nhượng địa tại Hà Nội và mở rộng hoạt động tại cảng Hải Phòng, song quyền cai quản phần lớn Bắc Kỳ vẫn thuộc về triều Nguyễn. Trong gần một thập niên tiếp theo, tình hình nhìn chung tương đối ổn định, dù cả hai phía đều hiểu rằng những xung đột lớn hơn có thể xảy ra trong tương lai.
Đối với triều đình Huế, việc duy trì và luyện tập quân đội vẫn là nhiệm vụ quan trọng. Các lực lượng truyền thống như voi chiến, kỵ binh, bộ binh sử dụng hỏa mai, cung tên và giáo mác tiếp tục được huấn luyện thường xuyên. Nhiều quan lại và tướng lĩnh vẫn tin rằng nếu chiến tranh bùng nổ, Đại Nam có thể dựa vào lực lượng trong nước cùng sự hỗ trợ của quân Thanh và quân Cờ Đen để đối phó với sự mở rộng ảnh hưởng của Pháp tại Bắc Kỳ.
Ngày nay, bức ảnh không chỉ là tư liệu quý về Thành Hà Nội cuối thế kỷ XIX mà còn phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp đầy biến động của lịch sử Việt Nam, khi quân đội triều Nguyễn vẫn duy trì những truyền thống quân sự lâu đời trong lúc phải đối mặt với thách thức từ các cường quốc phương Tây.
⸻
Tác giả ảnh: Ernest Millot (1840–1912) – thương nhân, nhà thám hiểm và chính khách người Pháp. Ông từng hoạt động tại Thượng Hải và nhiều lần du hành đến Bắc Kỳ, để lại một kho tư liệu hình ảnh có giá trị về Việt Nam trong giai đoạn 1873–1883.
Nguồn lưu trữ:
Société de Géographie (Paris) – tiếp nhận ngày 4 tháng 11 năm 1887.
Offert par l’auteur – tư liệu do chính tác giả hiến tặng.
