Lịch sử Việt Nam có lẽ hiếm có mối quan hệ nào nhiều bi kịch như giữa Nguyễn Hoàng và Trịnh Tùng. Ít ai để ý rằng, họ không chỉ là hai danh tướng cùng phò vua Lê. Họ còn là cậu và cháu. Trịnh Tùng là con của Trịnh Kiểm. Mà Trịnh Kiểm lại là em rể của Nguyễn Kim. Nguyễn Hoàng chính là con trai Nguyễn Kim. Theo quan hệ gia tộc, Nguyễn Hoàng là cậu của Trịnh Tùng. Thế nhưng…
Tham khảo Tư liệu: https://s.shopee.vn/6VLShRbKOw
Sau khi nhà Mạc suy yếu, cả hai lại cùng trở thành hai trụ cột lớn nhất của triều Lê Trung Hưng. Một người nắm đại quyền ở Đông Đô. Một người trấn giữ phương Nam.
Năm 1593, khi Nguyễn Hoàng mang quân từ Thuận Quảng ra Bắc yết kiến vua Lê Thế Tông, ông đã hết lòng phò tá triều đình. Suốt 8 năm ở lại Bắc Hà, ông liên tiếp cầm quân đánh dẹp các thế lực chống đối, lập nhiều chiến công. Hai người con trai của ông là Nguyễn Hán và Nguyễn Diễn cũng lần lượt tử trận nơi chiến trường.
Nhưng càng lập công lớn… Uy tín của Nguyễn Hoàng càng cao. Và chính từ đây, mối quan hệ giữa họ Nguyễn và họ Trịnh bắt đầu xuất hiện những vết rạn mà sử sách nhiều đời vẫn nhắc đến.
Đến năm 1600, Nguyễn Hoàng quyết định rời Đông Đô trở về Thuận Hóa. Có người cho rằng đó chỉ là một quyết định quân sự. Có người lại cho rằng đó là bước đi để tự bảo toàn mình.
Nhưng dù nguyên nhân là gì…Chính quyết định ấy đã mở đầu cho việc hình thành một thế lực họ Nguyễn độc lập ở phương Nam.
Trong khi đó, Trịnh Tùng tiếp tục củng cố quyền lực ở Bắc Hà, đặt nền móng cho chính quyền các chúa Trịnh. Điều trớ trêu là…
Hai con người từng cùng chiến đấu vì một triều đình, lại vô tình trở thành hai người đặt nền móng cho cuộc phân tranh Trịnh – Nguyễn kéo dài gần nửa thế kỷ, khiến đất nước bị chia đôi bởi sông Gianh trong gần 200 năm. Nếu Nguyễn Hoàng không trở về Thuận Hóa… Nếu giữa hai họ vẫn giữ được sự tin cậy như những ngày đầu trung hưng nhà Lê… Liệu lịch sử Đại Việt có đi theo một con đường hoàn toàn khác? Hay sự phân chia Nam – Bắc khi ấy là điều sớm muộn cũng phải xảy ra vì quyền lực không thể cùng tồn tại trong một triều đình?
Theo bạn, cuộc phân tranh Trịnh – Nguyễn bắt nguồn từ tham vọng quyền lực của hai dòng họ, hay chỉ là kết quả tất yếu của hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ?
Đại Nam Ngoại Truyện
