GÁNH TRÁI CÂY CỦA NGƯỜI MẸ SÀI GÒN XƯA
Dòng chú thích trên tấm bưu thiếp cổ ghi:
“COCHINCHINE – Saigon – Marchande de fruits”
(Nam Kỳ – Sài Gòn – Người bán trái cây).
Click quảng Cáo Shopee góp kinh phí duy trì dự án: https://s.shopee.vn/4fugOVf9a2
Không phải cửa hàng lớn. Không phải sạp chợ đông khách. Cũng không phải một thương nhân giàu có. Bức ảnh chỉ ghi lại một người phụ nữ bán trái cây cùng hai đứa trẻ bên gánh hàng nhỏ giữa Sài Gòn hơn một thế kỷ trước.
Nhưng đôi khi, chính những hình ảnh bình dị ấy lại kể được nhiều điều nhất về một thời đại. Người phụ nữ ngồi giữa gánh hàng. Hai đầu quang gánh là những chiếc rổ đựng đầy hoa quả. Hai đứa trẻ ngồi hai bên, lặng lẽ nhìn về phía ống kính.
Không ai cười. Không ai tạo dáng. Họ chỉ đơn giản ngồi đó, như bao ngày mưu sinh khác của cuộc đời mình.
Ngày ấy, trước khi có siêu thị hay những khu chợ hiện đại, phần lớn trái cây ở Sài Gòn được bán bởi những gánh hàng rong như thế này. Từ sáng sớm, người bán hàng đã ra vườn hoặc đến các bến ghe để lấy hàng.
Rồi gánh đi khắp các con đường, từ khu dân cư người Việt đến những khu phố đông đúc của Sài Gòn và Chợ Lớn. Mỗi trái cây bán được là thêm một ít tiền cho bữa cơm gia đình.
Mỗi ngày trôi qua là một cuộc vật lộn âm thầm với cuộc sống. Nhìn kỹ bức ảnh, điều khiến người ta xúc động không phải là gánh hàng. Mà là sự hiện diện của những đứa trẻ. Có lẽ chúng theo mẹ đi bán hàng. Có lẽ chúng chưa đến tuổi đi học.
Hoặc đơn giản là không ai có thể trông nom khi người mẹ phải ra đường kiếm sống. Trong lịch sử, những người phụ nữ như thế hiếm khi được nhắc đến. Không có tên trong sách sử. Không có tượng đài. Không có công trạng được ghi chép. Nhưng chính họ đã nuôi lớn biết bao thế hệ người Việt.
Họ là những người mẹ gánh hàng rong. Những người phụ nữ thức dậy từ khi trời chưa sáng. Những con người lặng lẽ chống đỡ cả gia đình bằng đôi vai nhỏ bé của mình.
Hơn một trăm năm đã trôi qua. Những khu vườn ngày ấy có thể đã biến thành phố xá. Những con đường đất đã trở thành đại lộ.
Nhưng hình ảnh người mẹ ngồi giữa đôi quang gánh, bên cạnh những đứa con thơ, vẫn là một phần ký ức không thể tách rời của Nam Kỳ xưa. Bởi lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người nổi tiếng.
Lịch sử còn được viết bởi hàng triệu con người bình thường đã sống, lao động và hy sinh cho gia đình mình mỗi ngày.
Nguồn ảnh gốc: Bưu thiếp Đông Dương thuộc Pháp
Phục dựng màu: Đại Nam Ngoại Truyện
