Tấm bưu ảnh đầu thế kỷ XX này được ghi chú: “CAP-St-JACQUES – Groupe de Tirailleurs Annamites”.
Bộ tranh Hà Nội xưa https://s.shopee.vn/1qagE9TOY5
Cap Saint-Jacques là tên gọi của người Pháp dành cho Vũng Tàu ngày nay. Trong ảnh, ba người lính tập An Nam đứng nghiêm trước ống kính, quân phục chỉnh tề, súng trường đeo bên vai. Không có dáng vẻ oai phong của những bức tranh tuyên truyền, cũng không có cảnh trận mạc khói lửa. Chỉ là ba người đàn ông trẻ tuổi đứng lặng giữa một buổi chụp hình cách đây hơn một thế kỷ.
Có lẽ họ đến từ ba vùng quê khác nhau. Có người từ đồng bằng Nam Kỳ. Có người từ miền Trung đầy nắng gió. Có người rời khỏi làng quê nghèo với mong muốn kiếm một đồng lương ổn định.
Đối với nhiều thanh niên thời ấy, quân đội thuộc địa không chỉ là nơi cầm súng. Đó còn là công việc, là miếng cơm, là con đường hiếm hoi để thoát khỏi cảnh làm thuê trên ruộng đất hoặc bến cảng. Nhìn kỹ gương mặt họ, không ai cười. Không phải vì họ buồn.
Mà bởi thời đại nhiếp ảnh lúc ấy đòi hỏi người được chụp phải đứng yên trong nhiều giây. Nụ cười rất hiếm xuất hiện trong các tấm ảnh cổ.
Thế nhưng chính điều đó lại khiến bức ảnh trở nên chân thực. Không diễn xuất. Không tạo dáng. Không màu mè. Chỉ còn lại những con người thật của một thời đã mất.
Hơn một trăm năm sau, tên tuổi của họ không còn được ghi lại. Chúng ta không biết họ sống ra sao, lập gia đình ở đâu, hay có ai trở về quê nhà sau những năm tháng quân ngũ.
Nhưng bức ảnh này vẫn còn tồn tại. Và nhờ đó, ba người lính vô danh ấy vẫn tiếp tục hiện diện trong ký ức lịch sử của đất nước.
Nguồn ảnh gốc: Bưu ảnh Đông Dương đầu thế kỷ XX
Phục dựng màu: Đại Nam Ngoại Truyện
