Nếu không có Trịnh Tùng, nhà Hậu Lê có lấy lại được Thăng Long? Đây là một câu hỏi gây nhiều tranh luận trong lịch sử. Cuối năm 1591, sau gần 60 năm Nam – Bắc triều chinh chiến, Trịnh Tùng quyết định mở cuộc Bắc tiến lớn nhất từ trước đến nay. Hơn 6 vạn quân Lê – Trịnh vượt sông tiến thẳng về Thăng Long.
Tư liệu tham khảo:https://s.shopee.vn/BROxtu6o3
Đây không còn là những cuộc tập kích nhỏ lẻ như trước, mà là một chiến dịch với mục tiêu duy nhất: kết thúc vương triều Mạc.
Để phá vỡ tuyến phòng thủ ngoài thành, quân Lê – Trịnh sử dụng hỏa công, pháo và súng hỏa mai liên tục bắn vào các cứ điểm, khiến nhiều công trình quân sự và khu vực ngoại vi bốc cháy. Khói lửa bao trùm cửa ngõ Thăng Long.
Nhưng trận đánh quyết định lại diễn ra ở Cầu Dền.
Tướng Mạc Nguyễn Quyện chỉ huy đại quân phản kích dữ dội, quyết chặn bước tiến của quân Lê. Hai bên giằng co ác liệt, thương vong rất lớn.
Theo nhiều ghi chép, Trịnh Tùng đã sử dụng chiến thuật nghi binh, nhử quân Mạc rời khỏi vị trí có lợi rồi bất ngờ bao vây từ nhiều hướng. Đội quân từng nhiều năm bảo vệ Thăng Long cuối cùng bị đánh tan, mở toang cánh cửa tiến vào kinh thành.
Đầu xuân năm 1592, trước khi tổng công kích, Trịnh Tùng ban bố quân lệnh rất nghiêm: Không được cướp bóc. Không được xâm hại dân chúng. Không được tự ý phá hoại tài sản.
Sau đó, ông chia quân thành năm đạo cùng tiến đánh thành Đại La.
Các tuyến phòng thủ cuối cùng của nhà Mạc lần lượt sụp đổ. Những danh tướng như **Nguyễn Quyện**, **Mạc Ngọc Liễn** không thể cứu vãn tình thế. Nguyễn Quyện bị bắt sống, còn Thăng Long rơi vào tay quân Lê – Trịnh. Tuy nhiên, chiến tranh vẫn chưa kết thúc.
Cuối năm 1592, khi thủy quân của Bùi Văn Khuê quy thuận, Trịnh Tùng mở cuộc tổng tấn công lần cuối. Mạc Mậu Hợp phải liên tục bỏ chạy trước sự truy kích của quân Lê.
Cuối cùng, ông bị bắt tại khu vực chùa Mô Khuê, giải về Thăng Long rồi xử tử. Đầu của vị vua cuối cùng cai trị Thăng Long của nhà Mạc sau đó bị đưa về Thanh Hóa.
Đầu năm 1593, lực lượng còn lại của Mạc Kính Chỉ tiếp tục bị đánh bại. Sau 67 năm tồn tại, vương triều Mạc mất quyền kiểm soát Thăng Long. Nhà Hậu Lê hoàn thành công cuộc trung hưng, còn họ Mạc rút lên Cao Bằng, tiếp tục cát cứ thêm nhiều thập niên trước khi bị xóa sổ hoàn toàn vào năm 1677.
Nhìn lại chiến dịch này, có người xem Trịnh Tùng là vị thống soái đã đưa nhà Lê trở lại kinh đô sau gần 60 năm lưu lạc. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, kể từ khi Thăng Long được khôi phục, quyền lực thực tế lại ngày càng tập trung vào phủ Chúa, còn vua Lê dần chỉ giữ vai trò tượng trưng.
Theo bạn, chiến thắng năm 1592 là sự phục hưng của nhà Hậu Lê, hay cũng chính là thời điểm mở đầu cho thời đại “vua Lê – chúa Trịnh” kéo dài hơn hai thế kỷ?
Đại Nam Ngoại Truyện
#trinhtung
