Khoảng hơn một thế kỷ trước, khi phần lớn người dân Đông Dương vẫn quen thuộc với ngựa, xe kéo và ô tô đời đầu, một loại phương tiện chiến tranh hoàn toàn mới đã xuất hiện trên đường phố Hà Nội: xe tăng Renault FT của Pháp.
Đây được xem là dòng xe tăng đầu tiên có mặt tại Việt Nam, đồng thời cũng là một trong những mẫu xe tăng có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử quân sự thế giới.
Mô hình xe tăng Renault FT : https://s.shopee.vn/8KnR7MHGy2
Từ chiến trường châu Âu đến Đông Dương. Renault FT được Pháp đưa vào chiến đấu lần đầu năm 1917, trong giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ nhất. Không phải là chiếc xe tăng đầu tiên từng được chế tạo, nhưng Renault FT lại được nhiều nhà sử học quân sự coi là xe tăng hiện đại đầu tiên.
Nó sở hữu bố cục mà gần như mọi xe tăng sau này đều kế thừa:
Động cơ đặt phía sau.
Người lái ngồi phía trước.
Tháp pháo xoay 360°.
Hệ thống bánh xích giúp vượt địa hình.
Chỉ với hai người điều khiển, Renault FT đã chứng minh giá trị trên chiến trường năm 1918 và góp phần quan trọng vào thắng lợi của phe Hiệp Ước. Những chiếc xe tăng đầu tiên tại Việt Nam. Sau chiến tranh, quân đội Pháp đưa Renault FT sang nhiều thuộc địa, trong đó có Đông Dương. Đầu thập niên 1920, những chiếc Renault FT đã xuất hiện tại Hà Nội.
Các bức ảnh của Philippe Millour ghi lại nhiều khoảnh khắc thú vị
Mô hình xe tăng Renault FT : https://s.shopee.vn/8KnR7MHGy2
Đối với người dân thời bấy giờ, đây chắc hẳn là một cảnh tượng vô cùng lạ lẫm. Một cỗ máy nặng hàng tấn, chạy bằng xích thép, có thể vượt bùn, leo dốc và mang theo pháo cùng súng máy – điều mà trước đó hầu như chưa ai từng chứng kiến. Biểu tượng của một thời thuộc địa.
Renault FT có trọng lượng khoảng 6,5 tấn, tốc độ tối đa khoảng 7 km/giờ, giáp dày tối đa 16 mm, trang bị pháo 37 mm hoặc súng máy.
Ngày nay những thông số ấy nghe có vẻ khiêm tốn, nhưng vào năm 1917, đây là một cuộc cách mạng trong chiến tranh.
Thiết kế của Renault FT ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều quốc gia. Không chỉ được Mỹ, Ý và một số nước sản xuất theo giấy phép, nó còn truyền cảm hứng cho mẫu đồng hồ nổi tiếng Cartier Tank, với kiểu dáng mô phỏng hai dải xích của chiếc xe tăng.
Một huyền thoại dần lùi vào lịch sử. Đến năm 1940, khi Đức tấn công Pháp, Renault FT đã trở nên lỗi thời.
Giáp mỏng, hỏa lực yếu, tốc độ chậm và thiếu hệ thống liên lạc vô tuyến khiến nó không còn đủ sức đối đầu với các dòng Panzer hiện đại của Đức. Nhiều chiếc bị thu giữ nhưng chỉ được dùng cho nhiệm vụ canh gác, huấn luyện hoặc bảo vệ hậu phương.
Đến sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Renault FT chính thức rời khỏi biên chế quân đội. Một dấu mốc ít người biết. Ngày nay, khi nhắc đến xe tăng ở Việt Nam, nhiều người nghĩ ngay đến T-54, PT-76 hay T-54B trong các cuộc kháng chiến sau này.
Nhưng ít ai biết rằng hơn 100 năm trước, những chiếc Renault FT của Pháp đã là những cỗ xe tăng đầu tiên lăn bánh trên đất Việt Nam, mở đầu cho lịch sử xuất hiện của lực lượng thiết giáp tại dải đất này.
Những bức ảnh còn lưu lại không chỉ là tư liệu quân sự quý giá, mà còn ghi dấu khoảnh khắc Hà Nội trở thành một trong những nơi đầu tiên ở Đông Nam Á chứng kiến sự xuất hiện của loại vũ khí sẽ làm thay đổi hoàn toàn nghệ thuật chiến tranh trong thế kỷ XX.
Ảnh tư liệu: Philippe Millour
Phục chế màu: Đại Nam Ngoại Truyện (dainamngoaitruyen.com)
