Tấm bưu ảnh này được người Pháp chú thích: “TONKIN – Fabricant de parapluies” (Người thợ làm dù ở Bắc Kỳ).
Giữa vô số bức ảnh về quan lại, binh lính hay những công trình lớn, đôi khi một tấm ảnh về người thợ thủ công lại kể cho chúng ta nhiều điều hơn về cuộc sống của người Việt ngày xưa.
Trong ảnh là một người thợ đang ngồi giữa những chiếc khung dù khổng lồ. Những nan tre tỏa ra như bánh xe mặt trời, tạo nên một khung cảnh vừa kỳ lạ vừa đẹp mắt. Đằng sau mỗi chiếc dù là hàng chục công đoạn tỉ mỉ: chọn tre, vót nan, uốn khung, căng giấy hoặc vải, rồi cuối cùng mới đến công đoạn trang trí hoa văn.
Ngày nay, chiếc ô là một vật dụng công nghiệp được sản xuất hàng loạt.
Nhưng hơn một thế kỷ trước, mỗi chiếc dù đều là sản phẩm của đôi bàn tay con người.
Người thợ không chỉ làm ra một vật che nắng che mưa.
Ông đang tạo ra một sản phẩm gắn liền với đời sống thường nhật của xã hội Việt Nam.
Từ những người dân đi chợ.
Những cô gái ra đồng.
Những nhà buôn trên phố.
Cho đến các gia đình khá giả dùng dù như một món đồ thể hiện sự chỉnh tề và địa vị.
Ở nhiều nơi, nghề làm dù từng là một nghề thủ công có giá trị. Những chiếc dù đẹp có thể được bán đi khắp các tỉnh thành, thậm chí trở thành mặt hàng trao đổi trong các khu chợ lớn.
Điều thú vị là người thợ trong ảnh gần như không nhìn vào ống kính.
Ông tập trung vào công việc của mình.
Có lẽ đối với ông, bức ảnh chỉ là một khoảnh khắc thoáng qua.
Nhưng hơn một trăm năm sau, chính khoảnh khắc ấy lại trở thành tư liệu quý giá giúp chúng ta hiểu thêm về một nghề thủ công từng hiện diện trong đời sống Bắc Kỳ.
Lịch sử không chỉ được tạo nên bởi vua chúa và chiến tranh.
Lịch sử còn được tạo nên bởi những người thợ vô danh như thế này.
Những người ngày ngày lặng lẽ làm việc để tạo ra những vật dụng phục vụ cuộc sống của cả một xã hội.
Nguồn ảnh gốc: Bưu ảnh Bắc Kỳ đầu thế kỷ XX
Chú thích gốc: TONKIN – Fabricant de parapluies
Phục dựng màu: Đại Nam Ngoại Truyện
#ẢnhXưaSốngLại #KhoẢnhĐạiNam #ĐạiNamNgoạiTruyện #BắcKỳXưa #Tonkin
