Tấm bưu ảnh này được ghi chú: “TONKIN – Haiphong – Chargeurs de jonques” (Những người bốc xếp hàng hóa cho thuyền mành tại Hải Phòng).
Ngày nay, khi nhắc đến cảng biển, người ta nghĩ đến cần cẩu khổng lồ, xe nâng và những container nặng hàng chục tấn.
Nhưng hơn một thế kỷ trước, ở Hải Phòng – cửa ngõ hàng hải quan trọng nhất Bắc Kỳ – sức người mới là động lực chính vận hành thương mại.
Trong ảnh, ba người lao động đang dùng những cây đòn dài để dịch chuyển một khúc gỗ lớn. Cơ bắp căng cứng. Chân lún sâu trong bùn. Mỗi động tác đều đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa nhiều người.
Không có máy móc hỗ trợ.
Không có động cơ.
Chỉ có kinh nghiệm, sức lực và sự kiên trì.
Dòng chú thích nhắc đến “jonques” – tức những chiếc thuyền mành truyền thống từng xuất hiện dày đặc trên vùng duyên hải Bắc Bộ. Đây là phương tiện vận tải quan trọng của thời đại, chuyên chở từ gạo, muối, than đá cho đến gỗ, vật liệu xây dựng và hàng hóa buôn bán giữa các tỉnh ven biển.
Mỗi chuyến hàng cập bến đều cần đến những người khuân vác như trong bức ảnh.
Họ là tầng lớp lao động ít được nhắc đến trong sử sách.
Không có tượng đài.
Không có danh hiệu.
Nhưng chính đôi vai của họ đã góp phần vận hành những bến cảng sầm uất nhất Đông Dương.
Nhìn kỹ bức ảnh, ta thấy rõ sự khắc nghiệt của công việc.
Những tấm lưng trần sạm nắng.
Những chiếc khăn buộc đầu đã thấm mồ hôi.
Đôi chân trần phải làm việc giữa bùn đất và đá sỏi cả ngày.
Đó là cái giá phải trả để đổi lấy miếng cơm cho gia đình trong một thời đại mà lao động chân tay vẫn là nguồn sống của phần lớn người dân.
Ngày nay, cảng Hải Phòng đã trở thành một trong những cảng biển lớn nhất Việt Nam.
Những chiếc thuyền mành đã gần như biến mất.
Nhưng bức ảnh này vẫn còn đó, nhắc chúng ta nhớ rằng phía sau những con số thương mại và những chuyến tàu nhộn nhịp là mồ hôi của biết bao thế hệ người lao động vô danh.
Nguồn ảnh gốc: Bưu ảnh Hải Phòng đầu thế kỷ XX
Chú thích gốc: TONKIN – Haiphong – Chargeurs de jonques
Phục dựng màu: Đại Nam Ngoại Truyện
#ẢnhXưaSốngLại #KhoẢnhĐạiNam #ĐạiNamNgoạiTruyện #HảiPhòngXưa #Tonkin #Haiphong #ChargeursDeJonques #BếnCảngHảiPhòng #NgườiLaoĐộngViệtNam #ViệtNamXưa #LịchSửViệtNam #KhoẢnhLịchSử #BưuẢnhCổ #BắcKỳXưa
